Okuma Süresi : 3 dakika

Tom Standage’in “İnsanlığın Yeme Tarihi” adlı kitabı esasen bir dünya tarihi kitabı. Ama bu kitabı diğer kitaplardan farklı kılan şey, insanlığın tarihinin yemek tarihi bakış açısı ile ele alınması ve olaylara oldukça farklı bir perspektiften bakmayı sağlaması…

Eser, insanların yemekler ile ilişkisinin, insanlık tarihine şekil verdiğini, ülkelerin arasındaki ticari ilişkilerde, savaşlarda, barışlarda etkisi oldukça büyük bir etkisi olduğunu gösteriyor. İnsanoğlunun avcı toplayıcı iken neolitik çağda tarım devrimi ile gelişmeye başlamasını, daha sonra ilerleyen yüzyıllarda karadan ve denizden gerçekleşen baharat ticaretini, batılı ülkelerin kolonileşme gayretlerini, sanayi devrimini ve yeşil devrimi anlatarak türümüzün dünya üzerinde geçirdiği dönemi özgün bir yaklaşımla ele alıyor. Bu açıdan kitabın ufuk açıcı bir özelliği olduğunu söylemek mümkün. 

Bu özgünlüğünden dolayı, yemek kültürüne ilgi duyanlar ve tarih kitaplarını sevenlerin bilhassa keyifle okuyacağını düşündüğüm kitabı tavsiye ederim. 

Bu arada, eserin yayınevi olan Maya Kitap’ın kendi sitesinde yayınladığı “tadımlık” diyebileceğimiz, İnsanlığın Yeme Tarihi’nin kısıtlı bir kısmını okumak için buraya tıklayabilirsiniz…

Kitaptan Aklıma Takılanlar

  • Kitap, dünyayı en çok değiştiren üç gıda ürününün Buğday, Mısır ve Pirinç olduğunu vurguluyor ve bu besinlerin sırasıyla Batı Asya, Amerika ve Doğu Asya’yı etkilediğini vurguluyor.
  • 2009 yılında yazılan eserde, bugün de daha net bir şekilde bilindiği üzere, “Bereketli Hilal’ın içinde yer alan Anadolu yarımadasındaki (Türkiye’nin batısındaki) insanlar genetik olarak tarıma ilk başlayanlar olarak görülmektedir.” diyerek bu toprakların önemini vurguluyor.
  • Amerikalı Botanikçi Jack Harlan 1948 yılında Türkiye’ye ziyareti  sırasında PI 178383 isimli buğday türünden örnek almış ve inceleme sonucu “tamamen işe yaramaz” bir buğday olduğu gerekçesi ile bu buğdayı görmezden gelmiş. Ancak 1963 yılında bitki ıslahçıları buğdaylarını “sarı pas” hastalığına karşı dirençli hale getirmek için çalışırken Türk buğdayının 4 farklı sarı pas hastalığının yanı sıra 47 buğday hastalığına da karşı dirençli olduğu tespit edilmiş ve kendi buğdayları ile Türk Buğday’ını melezlemişler. Sonuç, bugün Pasifik’in Kuzeybatısı’nda yetiştirilen  buğdayın neredeyse tamamı köken olarak Türk Buğdayı’na dayanmaktadır.

İçindekiler

Giriş, Geçmişin Harcındakiler, 11

1. Bölüm, Uygarlığın Yenebilir Kaynakları
1 Tarımın İcadı, 19
2 Modernitenin Kökleri, 33

2. Bölüm, Besin ve Toplum Yapısı
3 Besin, Zenginlik ve Güç, 49
4 Besinin İzinde, 69

3. Bölüm, Küresel Besin Ticareti
5 Yeryüzündeki Cennetin Parçalanması, 85
6 İmparatorluğun Tohumları, 111

4. Bölüm, Besin, Enerji ve Sanayileşme
7 Yeni Dünya, Yeni Besinler, 139
8 Buhar Makinesi ve Pataes, 165

5. Bölüm, Silah Olarak Besin
9 Savaşın Yakıtı, 185
10 Besin Savaşı, 215

6. Bölüm, Besin, Nüfus ve Kalkınma
11 Dünyayı Beslemek, 249
12 Bolluğun Paradoksları, 273

Son Söz, Geleceğin Harcındakileri, 293
Teşekkürler, 299
Notlar, 301
Yazar Hakkında, 305
Kaynakça 306
İndeks, 315

Arka Kapak Yazısı

Altı Bardakta Dünya Tarihi’nin yazarından insanlık tarihine dair doyurucu bir başvuru kaynağı.

Besin, tarihte karın doyurmaktan çok daha fazlasını yapmıştır. İmparatorlukların kurulmasına yardım eden, sanayileşmeye katkı sağlayan, savaşların kaderini tayin eden ve bu sayede insanlığın gelişimine yön veren bir teknolojik araç olmuştur. Tom Standage, Çin’de M.Ö. 7500’de çiftçiliğin ortaya çıkışından, günümüzde yakıt üretimine kadar, toplumları şekillendirmede ve dönüştürmede besinin oynadığı rolü gözler önüne seriyor. Bunu yaparken arkeoloji, antropoloji ve iktisat gibi alanlardan yararlanıyor.

Toplumların dönüşümünde besinin oynadığı role dair göz kamaştırıcı bir tarih.
–Financial Times

Standage bu eserinde besinin hayatımızda oynadığı kritik rolün altını başarıyla çiziyor.
–Washington Post

Standage bize besinde nelerin değiştiğini değil, besinin neleri değiştirdiğini gösteriyor.
–New Scientist

Künye

Kitabın Adı
İnsanlığın Yeme Tarihi

Yazar
Tom Standage

Çevirmen
Gencer Çakır

Sayfa Sayısı
320

Yayıncı
Maya Yayınları

İlk Baskı
Şubat 2016

Baskı Sayısı
3 (Üç)

Son Baskı
Ağustos 2018

ISBN
9786059902304

Yazı Notları
İlk Yayım Tarihi, 13/02/2020
Boosted Uygulaması Ölçümüne Göre,
Çalışılan Gün, 2 gün
Çalışma Süresi, 1 saat 18 dakika

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir