Pir-i Lezzet1, uzun süre önce kütüphaneme dahil etmiş olduğum ancak gecikmeli olarak okuduğum ve bundan derin bir hayıflanma duyduğum bir eser oldu. Sürükleyici bir gastro roman olan Pir-i Lezzet’te tarih, gastronomi, baharat, astroloji gibi konular ustaca harmanlanmış. Tabii ki -olmazsa olmaz- bir aşk hikayesi çerçevesinde…
Pir-i Lezzet Osmanlı İmparatorluğu döneminde yaşayan oldukça yetenekli bir aşçıbaşının, hayat hikayesi üzerine kurulmuş. Aşçıbaşının hikayesi esasen “kardeş katline” uğramaması ve hayatını kaybetmemesi için kaçı(rılı)şıyla başlıyor. Yeteneğinin keşfi, farklı diyarlarda üstadların elinde aldığı eğitim, tutkulu bir aşk ve bu aşkı kurtarmak için İstanbul’dan İskenderiye’ye uzanan tehlikeli bir yolculukla büyüyor.
Eserin bendeniz için bilhassa keyifli olan kısımları,
Osmanlı İmparatorluğu’nun sarayı Topkapı’nın önemli bir bölümü olan ve Türk Mutfağı’nın tarihsel olarak önemli bir bölümünü oluşturan Matbah-ı Amire2 konusunda etraflıca bir fikir vermesi,
Yemeğin aslında görünenin ötesinde çok derinlikli boyutlarının olduğunu gözler önüne sermesi,
Kimi bölümlerde, sevgili Vedat Ozan’ın almış olduğum Koku Temel Eğitimi’nde öğrendiğimiz ilginç bilgilere sıçrama yaptırması ve eserde koku bilimine yer verilmiş olması,
Baharatın o dönemde -ve aslında bu dönemde de- ne kadar önemli olduğunu ve unuttuğumuz incelikli ve zevkli baharat kullanımını hatırlatması,
Yediklerimizin aslında nasıl şifa olabildiği, bizlerin üzerinde nasıl farklı etkiler bırakabildiği (Bakınız SosyalAnneBaba.com adresinde yayınlanmış olan Bir Yiyeceği Canımız Neden İster?) kabul edilebilir mübalağa sınırları arasında kalarak gözler önüne sermesi,
“Nelere kadirdir bir yemek? Hangi baharat kılavuzdur kalbe giden yola? Hangi yıldızlar saklıdır sıcak bir tencerede?” diye soran bu kitap, okuyucu yormayan bir dili ile yer yer zamanda sıçramalar yaparak sürükleyici bir şekilde bir aşçıbaşının hikayesi anlatıyor.
17 farklı dile çevrilmeyi ve çift hanelerde baskı yapılmasını hak eden Pir-i Lezzet, yemeğin sadece bir karın doyurma ve keyif alma alanı olmadığını, yediklerimizin aslında bizi biz yapan bir gücü olduğunu, aynı zamanda Türk Mutfağı’nın kültürel derinliğinin ne kadar uçsuz bucaksız olduğunu gösteren çok keyifli bir eser.
Saygın Ersin’in Pir-i Lezzet’ini mutlaka okuyun, okutun, paylaşın, hediye edin. Zira böyle bir eser bunu fazlasıyla hak ediyor! Ama eseri tok karnınıza elinize almamaya dikkat edin. 🙂
Nelere kadirdir bir yemek? Hangi baharat kılavuzdur kalbe giden yola? Kamer, Şems, Merih ve Zühre; Hangi yıldızlar saklıdır sıcak bir tencerede? Ve cevza ve mizan ya da kavs; Hangi burcun kokusudur bir tutam tarçın? Sarmısak deva mıdır yoksa bela mı? İsmi nedir taze ekmek kokusunun? Bir bardak şerbet unutturur mu acıları? Ya da bir yudum çorba açar mı kapıları?
Yıldızlar ve fısıltılarla çevrili, Topkapı Sarayı’nda başlayıp İskenderiye’ye uzanan bir serüven…
Yeryüzüne ender gelen bir yeteneğin, tatlara ve kokulara hükmederek zihinleri ve duyguları etkisi altına aldığı, aşk dolu bir destan…
Dünya çapında ilgi gören, 17 dile çevrilen Pir-i Lezzet…
Gastronomi ile harmanlanmış, aşkla tatlandırılmış bir tarih yolculuğuna çıkıyoruz!
“Cevherlerle dolu bu romanı adeta içtim ve her lokmasından ayrı zevk aldım. Osmanlı İmparatorluğu’nun ihtişamı, kraliyet sarayının entrikaları ve siyaseti, ağız sulandıran yemekler ve çarpıcı karakterler… Şiddetle tavsiye edilir.” Historical Novel Society
”Bu tutkulu ve karşı konulamaz hikayenin atmosferine baharatlar ve gastronomik lezzetler hakim!” BookRiot
”Ersin’in kıvrak metni beş duyuya birden hitap ediyor. Sadece iştahınızı değil, hayal gücünüzü de kabartan bir roman.” Booklist
